PAP

PSPR: mniej surowca, wyższe koszty. Łosoś zdrożeje (MediaRoom)

Rynek ryb wchodzi w okres coraz większej presji kosztowej. Ograniczona dostępność surowców morskich, rekordowe ceny mączki i oleju rybnego, problemy logistyczne wynikające z sytuacji politycznej na świecie oraz zmiany klimatyczne podnoszą koszty hodowli i przetwórstwa. Polskie Stowarzyszenie Przetwórców Ryb zwraca uwagę, że jeśli obecne tendencje się utrzymają, ich skutkiem będą kolejne podwyżki cen ryb, szczególnie łososi. Jednym z najważniejszych problemów jest dostępność surowców używanych do produkcji karm dla ryb hodowlanych. Wynika to z tego, że dostępne zasoby są już w dużej mierze wykorzystywane, a podaży nie można łatwo zwiększyć.  Tymczasem popyt rośnie. Akwakultura odpowiada dziś za ponad połowę światowej produkcji ryb i owoców morza, podczas gdy wielkość połowów pozostaje od lat względnie stabilna. To oznacza, że coraz więcej producentów konkuruje o tę samą, ograniczoną pulę surowców. Rekordowy El Nino dodatkowo pogarsza sytuację Problemy z dostępnością surowców morskich wykorzystywanych w żywieniu ryb wynikają z kilku czynników. Jednym z najistotniejszych jest nasilające się El Nino we wschodniej części Pacyfiku, które ze względu na prognozowaną wyjątkową siłę nazywane jest "Godzillą".  Zdaniem ekspertów amerykańskiej Narodowej Administracji Oceanicznej i Atmosferycznej (NOAA) prawdopodobieństwo, że El Nino w okresie październik 2026 - marzec 2027 osiągnie ekstremalną siłę przewyższającą wszystkie wcześniejsze epizody, odnotowane od 1950 roku, jest bardzo wysokie. Zjawisko podnosi temperaturę wód we wschodniej części Pacyfiku, zmienia rozmieszczenie ryb i utrudnia połowy u wybrzeży Ameryki Południowej. Szczególnie narażone są Peru i Chile, ponieważ region ten należy do najważniejszych źródeł surowców wykorzystywanych do produkcji karm dla łososia hodowlanego. W branży zakłócenia spowodowane przez El Nino już teraz są dotkliwie odczuwalne. W pierwszych siedmiu miesiącach 2026 roku produkcja mączki rybnej była o 49 proc. niższa niż rok wcześniej, a produkcja oleju rybnego spadła o 30 proc.  Z rynku płyną też sygnały, że kolejny sezon połowów sardeli, która jest również ważnym składnikiem karmy, jest zagrożony. Jeżeli ograniczenia utrzymają się dłużej, presja na dostępność surowca jeszcze wzrośnie. Olej rybny kosztuje wielokrotnie więcej niż kilka lat temu Według danych przywoływanych przez branżę cena oleju rybnego wzrosła z poziomu około 1500-1750 euro za tonę do około 6500 euro za tonę. Oznacza to niemal czterokrotny wzrost. Również dane rynkowe pokazują bardzo silne podwyżki. W maju 2026 roku eksportowa cena wysokiej jakości mączki rybnej z Peru sięgała około 2500 dolarów za tonę, wobec około 1400 dolarów rok wcześniej. Dla producentów ryb oznacza to wyższy koszt karmy, która jest jednym z najważniejszych elementów kosztu hodowli. "To nie jest sytuacja, w której jeden składnik drożeje przez kilka miesięcy, a potem wszystko wraca do normy. Mamy do czynienia z ograniczoną podażą surowców morskich, rosnącym popytem i coraz większymi wahaniami ich dostępności. El Nino dodatkowo wzmacnia problem, który ma znacznie głębsze podłoże" - mówi Arletta Wenderlich, dyrektor Polskiego Stowarzyszenia Przetwórców Ryb. Nie tylko surowiec Na koszty branży wpływa wiele innych czynników. Problemy na głównych szlakach transportowych, w tym ograniczenia dotyczące Kanału Sueskiego, wydłużają trasy dostaw i zwiększają koszty logistyki. Do tego dochodzą koszty paliw, energii i opakowań, a także chłodzenia oraz mrożenia.  Alternatywy istnieją, ale nie są prostym rozwiązaniem Producenci karm od lat poszukują alternatyw dla tradycyjnych składników, jednak wiele nowych rozwiązań jest znacznie droższych. Dlatego przyjęty przez branżę kierunek jest inny: budowanie szerszego i bardziej elastycznego koszyka surowców, który pozwoli ograniczyć zależność od pojedynczych źródeł i zmniejszyć ryzyko gwałtownych wahań cen. Jednak wymaga to czasu i kolejnych inwestycji. Co to oznacza dla konsumentów? Nie oznacza to, że wszystkie ryby i produkty rybne podrożeją od razu i w takim samym stopniu. Jednak presja kosztowa jest coraz wyraźniejsza, a jej skutki może wyraźnie odczuć zwłaszcza rynek łososia. "Producenci i przetwórcy przez długi czas starali się przejmować na siebie część wzrostu kosztów i szukają alternatywnych rozwiązań. Przy tak dużej skali zmian nie da się jednak wykluczyć, że część tych kosztów przełoży się na ceny. Dlatego rynek powinien w szczególności liczyć się z możliwością podwyżek cen ryb w kolejnych miesiącach" - dodaje Arletta Wenderlich, dyrektor PSPR. OECD wskazuje, że gospodarcze skutki silnego El Nino mogą być odczuwalne na światowych rynkach żywności nawet przez kilka lat. O PSPR Polskie Stowarzyszenie Przetwórców Ryb jest ogólnopolską organizacją skupiającą firmy związane z przetwórstwem ryb. Działa od 1998 roku, reprezentuje interesy członków oraz promuje ryby i przetwory rybne. KONTAKT:  e-mail: pspr@pspr.pl www.pspr.pl Źródło informacji: Polskie Stowarzyszenie Przetwórców Ryb UWAGA: Za materiał opublikowany przez redakcję PAP MediaRoom odpowiedzialność ponosi jego nadawca, wskazany każdorazowo jako "źródło informacji".